«Әкеден қалған мал емес»

Түркістан облысы прокуратурасының назарына!

Есімхан алаңында орналасқан әкімдіктің ескі ғимараты осы күнге дейін халық игілігі үшін жұмыс істеп келді. Қаланың бұрынғы басшысы Ә.Өсербаев тарихы тереңде жатқан ғимаратты 2019 жылы толық жөндеу жұмыстарынан өткізген болатын. Өткен ғасырдың жетпісінші жылдарынан бері қолданыстағы ғимараттың былтырғы құрылыс жұмыстарына 250 миллионнан астам қаражат жұмсалған. Бірақ ғимаратты қазір күрделі жөндеуден өтті деп мүлде ойламайсың.

«Әкеден қалған мал емес»
ЖАРНАМА ОРНЫ
24.09.2020
866
A+
A-

Түркістан қаласына тағайындалған жаңа басшыға ғимараттың өзі ұнамады ма, әлде жөндеу жұмыстары көңілінен шықпағандықтан болар бәрін «бір түнде тастап, көшіп кетті». Онымен қоймай, ескі әкімдіктің «топалаңын шығарып», қайтадан «қопарып тастаған». Бүгінгі таңда сыртқы келбеті су жаңаға ұқсаған ғимараттың жағдайы адам сенгісіз кейіпке түскен. Сонда былтыр қалалық бюджеттен арнайы қаржы бөлініп, атқарылған жұмыстардың күлі көкке ұшқаны ма? Түптеп келгенде сырты бүтін, бірақ ішінің ойран-топыры шыққан мүлік «әкеден қалған мал емес», көпшілікке тиесілі дүниені қайтадан қалпына келтіру қажет.

Құзырлы органдар қаншама жылдан бері қала халқына ыстық көрінетін, тарихи ескерткішке татитындай ғимараттың құрылысына “жекеменшігіндей” қол сұғып, жарамсыз хәлге жеткізген тұлғаларды анықтап, неге заңға сәйкес әшкере етпейді? Әлде 250  миллионнан астам мемлекет қаржысы біреулер үшін екі жүз елу теңгедей-ақ әсер қалдырып отырған болар.

Ел құлағы елу демекші, ескі әкімдік ғимаратын жергілікті халық қонақүйге айналады екен деп бір шулаған болатын. Кейіннен жаңадан бой көтерген Халықаралық туризм және спорт университетіне беріледі деген сыбыс шыққан. Көпшілік қанша шырылдап, әртүрлі қауесеттерге көмілсе де бұның ақыры немен тынады деген ойда болды. Бір жағынан, жергілікті тұрғындар бұрынғы әкімдік ғимаратының қонақүй болатынын іштей құптамаған да еді.

Себебі бұл жер, тұрғындар үшін беделді азаматтардың тер төккен, ауқымды жобалары әзірленіп, көптеген игі бастамалар жүзеге асырылған құтты мекен іспеттес болатын. Халық жадында адал еңбек етіп, іскерлігімен есте қалған талай азаматтың ордасына айналған осы ғимарат қанша жыл өтсе де құндылығын жоғалтпасы анық. Небір қиын-қыстау уақытта мұқалмай аман тұрған ғимарат әп-сәтте астан-кестені шыға бүлінді. Дегенмен жергілікті мәслихат келісімі мен тұрғындардың пікірімен санасып, жұмыс атқарар адам болмаған. Не керек, әкімдіктің қайтадан жарамсыз күйге түскен ескі ғимараты ешқандай пайдаға аспайды деп шешті ме, соңында «сатамыз» деген байламға келіпті.

Нәтижесінде сонша талқыға түскен ғимараттың тағдыры 313 млн 736 278 теңгеге бағаланып, аукцион арқылы сатылымға қойылды. Бірнеше жылдан бері халықтың игілігіне жұмыс атқарып келген ғимараттың жағдайы осымен аяқталып тынбай тұрғанда Түркістан облысының прокуратурасы аталған ғимаратты жекешелендіру процессінің заңдылығына тексеру жүргізіп, тиісті құқықтық бағасын берсе болар еді. Өйткені бір жыл алдын 250 миллионнан астам қаржыға жөндеуден өткен ғимараттың 313 миллионға бағаланған нарықтық бағасының өзі күмән тудырады. Сондай-ақ кез келген коммуналдық меншіктегі мүлік көпшілік талқылауына түсіп, мәслихат келісімін алғаннан кейін ғана сатылымға қойылуы тиіс. Мемлекеттік мүлік жекешеге өтіп кетпестен алдын, заңдылығын бір зерделеп шыққан дұрыс болар еді. Әйтпесе халық игілігіндегі мүлікті «жекеменшігі» сияқты сата берген де дұрыс емес шығар. Қалалық әкімдік ескі нысанды сатуға неге құштар болғаны тағы да түсініксіз. Себебі әкімдіктің дайын тұрған, не болмаса жаңадан салынған өздеріне тиесілі ғимараттары да жоқ.

Сөйте тұра әкімдік облыстық мәдени-тарихи этнографиялық орталық музейіне көшіп барды. Әкімдіктің тарихи жәдігерлер сақталған мекенге қоныстануы көпшілік үшін жақсы жаңалық болмады. Елбасының «Мәдени мұра» бағдарламасы аясында ашылған музей бастапқыда көз тартар ғимараттардың бірі болатын. Қарамағында 50-ден аса қызметкерлер жұмыс жасайтын этнографиялық музейдің бүгінде қаланың қай бұрышында «тентіреп» жүргені белгісіз? Оның үстіне музейде 5000-нан аса тарихи жәдігерлер мен құнды экспонаттар болатын. Тұтас қазақ тарихынан көнеден сыр шертіп, мәдениетінен хабар беретін жаңадан салынған музей тағдыры да ұзаққа бармады. Этнографиялық мұражай жәдігерлері шетке ысырылып, әп-сәтте кеңсе заттарымен алмастыра салынды.

Бүгінде ақшаға сатып ала алмайтын құнды дүниелеріміз жарқырап көрініп тұрудың орнына жертөледе шаң басып жатқан көрінеді. Сондай-ақ әр жерде шашылып, аяқ астында қалып жатқаны бар. Көне тарихтың куәсі болған ата-баба аманаттарының бүгінде осындай хәлге душар болып отыр. Оның үстіне Түркістанды туризм, руханият және музейлер орталығына айналдырамыз деп жүргенде бетке ұстар мәдени ошағымыз әкімдікке айналып кеткенін қалай түсінуге болады? Әкімдіктің ескі ғимаратын сатуға шығарғанына қарағанда, музейдің ғимаратын босатып бермейтін сыңайлы. Бюджетінде 150 миллиардтан астам қаржысы бар Түркістан қаласы аукционнан түскен 313 миллион қаржыға қай жыртығын жамамақшы болды екен?

ЖАРНАМА ОРНЫ
Тегтер:
Пікірлер

Пікірлер жоқ. Сіз бірінші пікірді жоғарыдағы форма арқылы қалдыра аласыз.